Dach z widokiem na Mokotów

Coraz częściej trafiają do nas różnymi drogami zdjęcia z prośbą o identyfikację. Powyższe zdjęcie zostało nam przesłane za pośrednictwem portalu społecznościowego: LINK, z prośbą o pomoc w ustaleniu miejsca jego wykonania. Przesłał je Pan Marek informując, że przedstawia Jego Tatę z kolegami ze szkoły Wawelberga. Zanim rozpocząłem poszukiwania postanowiłem sprawdzić właśnie ten szkolny trop. Uznałem za całkiem prawdopodobne, że szkolnym kolegom udało się zrobić zdjęcie na dachu swojej "budy". Szkoła Wawelberga znajdowała się przy ul. Narbutta na Mokotowie. Opis jej zabudowań można znaleźć na portalu Warszawa1939.pl: LINK. Przyjrzałem się uważnie i stwierdziłem, że wszystko pasuje do dachu budynku przy Narbutta 86 - niemal tuż za plecami uczniów widać nowy gmach szkoły pod adresem Narbutta 84. Miejsce zostało określone, co nie zmieniło faktu, że zdjęcie jest bardzo interesujące. Najciekawsze elementy zdjęcia znajdują się jednak w prawym, górnym rogu. To panorama zabudowy Mokotowa wzdłuż al. Niepodległości. Stan zniszczeń świadczy o tym, że to powojenna fotografia. Zachęcam by się jej przyjrzeć nieco dokładniej - powiększony fragment z opisem można zobaczyć tutaj: LINK.

Wkrótce po rozwiązaniu tej zagadki okazało się, że ci sami uczniowie zrobili sobie drugie zdjęcie na tym samym dachu:

Zdjęcie to byłoby dość trudne do zidentyfikowania, gdyby nie pierwsza fotografia. Mając już odnaleziony dach wystarczyło poszukać w jego okolicy. Tym razem patrzymy na północ - po prawej stronie hala warsztatowa szkoły - można ją zobaczyć tutaj: LINK. Za nią widać tył gmachu Domu Pisarzy Towarzystwa Jezusowego przy ul. Rakowieckiej 61.

Po raz kolejny identyfikację zdjęć ułatwia dodatkowa informacja, której nie znajdziemy na fotografii. Często próbę zlokalizowania zdjęcia dobrze zacząć właśnie od tego co o nim wiemy. Jeśli to nie pomaga, to zawsze można spróbować kontaktu z nami. Oczywiście Panu Markowi bardzo dziękujemy za możliwość pokazania zdjęć na naszym blogu.

(K)

Zabawy z bronią

Prezentowane powyżej zdjęcie pojawiło się w zeszłym roku na niemieckim portalu aukcyjnym Ebay.de, z dość lakonicznym podpisem: "T.I.E.BTL 1 Warschau". Bez większego problemu udało się ustalić, że chodzi o SS Totenkopf Infanterie Ersatz Bataillon 1, czyli 1 Zapasowy Batalion Piechoty SS Totenkopf, który stacjonował w Warszawie w latach 1942-1944: LINK.

Batalion stacjonował w koszarach przy ul. Rakowieckiej oraz na Pradze przy ul. 11 Listopada i tam należało rozpocząć poszukiwania. Wojenne zniszczenia w tych okolicach były stosunkowo niewielkie, miałem więc nadzieję, że widoczne z prawej strony zdjęcia budynki przetrwały wojnę. Pierwsze próby nie przyniosły jednak rezultatu. Uznałem więc, że co najmniej jeden z budynków został zniszczony lub przebudowany. Dzięki tej korekcie założeń, bez problemu udało się ustalić zagadkowe miejsce. Zdjęcie wykonano na placu przylegającym od wschodu do budynku Sztabu Generalnego przy ul. Rakowieckiej 4a. Widoczne na drugim planie krzewy rosną na terenie Państwowego Instytutu Geologicznego, a kamienice w tle, to (patrząc od lewej) Rakowiecka 31 i 33. Ta druga wygląda dziś dokładnie tak samo jak w czasie okupacji, w niektórych oknach zachowała się nawet oryginalna stolarka: LINK.

Budynek przy Rakowieckiej 31, mimo "przedwojennego" wyglądu nie ma nic wspólnego z kamienicą, która stała w tym miejscu w czasie okupacji. Cień frontowej ściany widoczny na ortofotomapie z 1945 roku świadczy o tym, że kamienica była wówczas całkowicie wypalona. Widać też, że była minimalnie wyższa od sąsiadki i miała dziewięcio- lub dziesięcioosiową fasadę, co pasuje do identyfikowanego zdjęcia. Zniszczenie budynku nastąpiło prawdopodobnie po upadku Powstania Warszawskiego.

Głównym zadaniem 1 Batalionu Zapasowego było szkolenie rekrutów. Należy przypuszczać, że przedstawieni na zdjęciu żołnierze uczą się obchodzić z bronią, natomiast strzelanie ostrą amunicją ćwiczono na strzelnicy, która znajdowało się jakieś 200 m na północ od tego miejsca, w pobliżu obecnej ulicy Batorego. Strzelnicę bardzo dobrze widać na zdjęciu z "Ostatniego spojrzenia" (niestety zdjęcie reprodukowane jest w odbiciu lustrzanym): LINK. Wysoki wał, będący pozostałością kulochwytu można do dziś zobaczyć na terenie przedszkola przy ul. Batorego 35.

nuro