Miotła na Skarpie

W wydanej z okazji 70 rocznicy powstania warszawskiego broszurze Niepokonani. Powstanie Warszawskie ’44, Murator SA, s. 45, znajdziemy  fotografię opisaną jako oddział powstańców na jednym z warszawskich podwórek. Na stronach IPN w galerii batalionu „Miotła”: LINK znajdziemy  zdjęcia wykonane w  tym samym miejscu: LINK1, oraz w nieco szerszym kadrze: LINK2. Nasze zdjęcie opisane zostało następująco: "Od lewej: NN (siedzi), NN (stoi), Kazimierz Gabara ps. „Łuk”, Zdzisław Michalski ps. „Maciek”, NN (siedzi), Józef Nyc ps. „Piorun”, żołnierze batalionu „Miotła” na terenie Starego Miasta": LINK.

Niestety zarówno lokalizacja  jak i czas wykonania zdjęć (II połowa sierpnia 1944) jest błędna. Świadczy o tym zdjęcie dwóch powstańców "Miotły", w tle którego widzimy charakterystyczną wieżyczkę willi Dominika Merliniego: LINK.

Wynika z tego, że cała seria zdjęć została wykonana na tyłach posesji pl. Trzech Krzyży 8 w rejonie ogrodów Instytutu Głuchoniemych i Ociemniałych we wrześniu 1944. Wówczas, po przejściu kanałami ze Starówki do Śródmieścia, Batalion „Miotła” walczył na skarpie w obronie połączenia z Czerniakowem. Chwila oględzin ortofotomapy z roku 1945 i odnajdujemy nasz kadr w takim mniej więcej ujęciu:

70 rocznica to najwyższy czas, aby zacząć systematyzować i porządkować wiedzę o powstaniu warszawskim. Dla nas samych i dla przyszłych pokoleń.

(D)

Rodzina Świderskich na spacerze

 

Fotografia zaczerpnięta z albumu Korzenie Siekierek. Historia pisana losami rodzin, red. Joanna Mikulska, Dom Kultury Dorożkarnia, 2010, s. 60. Kto nie zna tej publikacji powinien koniecznie odwiedzić stronę projektu: LINK.

Identyfikacja miejsca nie przedstawiała żadnej trudności. Fotografię tę wykonano w okresie powojennym na pl. Trzech Krzyży, przy resztkach kamienicy Naimskiego pod nr 8. Za plecami spacerujących widać kamienicę Ambroszkiewicza (nr 10) z szyldem apteki Henryka Klawe: LINK. Kamieniczka ta, której autorem był zapewne Fryderyk Albert Lessel, wraz sąsiednią (pod nr 12) przetrwała wojnę, ale i tak została rozebrana w latach siedemdziesiątych XX wieku: LINK. Obecnie stoi tu biurowiec jednego z banków. W tle na lewo, za wylotem ul. Książęcej widzimy narożnik kamienicy o adresie Nowy Świat 2. Los tego budynku też nie do końca był oczywisty, bowiem w planach architektów powojennej odbudowy, cała pierzeja miała zostać zburzona, by otworzyć widok na Dom Partii. Na szczęście plany te spełzły na niczym. Obecnie pierzeja wschodnia placu wygląda tak: LINK.

(P)