Tu się kończy warszawska Starówka?

Zdjęcie wyszperane na portalu aukcyjnym Ebay.de.Wedle daty na odwrocie wykonano je w lipcu 1940 i przedstawia ono zburzone we wrześniu 1939 kamienice. Rozpoznanie miejsca tylko w pierwszym momencie stanowiło zagadkę. Analiza szczegółów budynku widocznego po lewej przyniosła bowiem szybkie rozwiązanie. Jest to miejsce doskonale znane każdemu warszawiakowi, a w ostatnim czasie nawet bardziej, ze względu na polemikę pt. "gdzie się kończy Stare Miasto"?

Otóż zdjęcie wykonano mniej więcej spod Kolumny Zygmunta III Wazy w kierunku wylotu ul. Senatorskiej na plac Zamkowy. Po lewej widzimy spaloną kamienicę Johna: LINK, natomiast po prawej ruiny kamienicy przy ul. Senatorskiej 2/4, przy wylocie ul. Podwale: LINK.

Wznoszony obecnie (2014) w tym samym miejscu nowy budynek, budzący wiele kontrowersji biurowiec spółki Senatorska Investment: LINK1, LINK2, LINK3, tylko kształtem działki nawiązuje do tego przedwojennego. Wedle powszechnej opinii jest to projekt nieudany, nieciekawy i nieprzystający do sąsiedniej zabudowy. Na ironię losu zakrawa fakt, że zaprojektowali go architekci z niemieckiej pracowni RKW Rhode Kellermann Wawrowsky.

(P)

Najciemniej pod latarnią

Niektóre "niezidentyfikowane" warszawskie zdjęcia zastanawiają w sposób szczególny. Miejsce bardzo znane, dużo szczegółów, a mimo to w publikacjach występują nieopisane albo opisane błędnie. Rzućmy okiem na poniższy przypadek:

Jest to fotografia Zofii Chomętowskiej z roku 1945 pochodząca z albumu Prywaciarze 1945-1989, Ośrodek KARTA, 2004, s. 13. W publikacji tej podano tylko informację, iż jest to Warszawa.

To co przykuwa silnie wzrok to "reklama" lokalu gastronomicznego zawieszona na latarni. Ale jeśli wpatrzymy się w tło widać tam masę ciekawych szczegółów. Ściana po lewej stronie (pozostaje w cieniu) ma wyraźnie "schodkową" strukturę. Może się mylę, ale w Warszawie jest tylko jeden taki budynek. To kamienica Kleinpoldtowska przy wylocie ul. Piwnej na pl. Zamkowy LINK. W tle po prawej, w górnym rogu widzimy natomiast ruiny kamienic przy wylocie ul. Świętojańskiej. Choć ta ulica, podobnie jak cała Starówka mocno ucierpiała podczas powstańczych walk, akurat narożna kamienica Kościelskich zachowała mury niemal w całości: LINK.

Co ciekawe,  to samo zdjęcie pojawiło się także w albumie Kronikarki. Zofia Chomętowska - Maria Chrząszczowa. Fotografie Warszawy 1945-46, Archeologia Fotografii, 2011, na stronie 200, z opisem: "Okolice Królewskiej": LINK. Czyżby ktoś zasugerował się nazwą baru? Nie wiadomo. Tak czy inaczej, nieumiejętność odczytywania zdjęć jest czasami zdumiewająca.

(P)