Kopierschatz

Zdjęcie, co łatwo można poznać po napisie "Kopierschutz" pochodzi z portalu aukcyjnego Ebay.de. Oczywiście nie popieramy bezprawnego kopiowania i rozpowszechniania zdjęć, jednak w imię "wyższych wartości", dla dobra publicznego, dla szerszego propagowania wiedzy o dawnej Warszawie, pozwalamy sobie cytować niektóre fotografie, by móc je krytycznie opracować. Bez tego nasza praca byłaby niemożliwa. Zawsze jednak staramy się w takich przypadkach podawać źródło pochodzenia czy autora (jeśli jest znany). Ze względu na unikalny, dokumentacyjny charakter dawnych zdjęć, traktujemy je zawsze jak prawdziwy skarb, nie tyle jednak w kategoriach materialnych, co duchowych.

Powyższe zdjęcie wykonał niemiecki żołnierz z jadącego tramwaju, albo z ciężarówki, gdzieś na ulicach Warszawy. Zagadka nie okazała się trudna, choć widok ruin na pierwszy rzut oka wydawał się mało znany. Zdjęcie wykonano na ul. Miodowej, a zniszczony budynek na pierwszym planie to pałac Branickich przy Miodowej 6. Taki pomysł przyszedł mi do głowy jako pierwszy i należało go tylko zweryfikować. To jednak zawsze jest najprzyjemniejsza część podczas identyfikowania zdjęć.

W prawym skraju zdjęcia widzimy duże, zakończone owalnie okno:

Przyjmując perspektywę ul. Miodowej w kierunku wschodnim, musi to być okno w gmachu Muzeum Przemysłu i Rolnictwa: LINK, które we wrześniu 1939 także mocno ucierpiało. Pod literką "R" w słowie "Kopierschutz" na naszym zdjęciu widzimy charakterystyczną, trójkątną sterczynę ruin. Identyczną możemy zobaczyć na jednym ze zdjęć Stanisława Baranowskiego, prezentowanych na portalu Warszawa1939.pl (strzałka zielona): 

Identyczny "ząbek" widzimy także na zdjęciu Jürgena Josta, które kilka lat temu zidentyfikował Kolega nuro: LINK. Na tej fotografii zgadzają się także stosy cegieł ułożonych między resztkami elewacji przyziemia. Na zdjęciu Baranowskiego, strzałką granatową zaznaczyłem dodatkowo element wieńczący kamienicę przy ul. Miodowej 9 (kartusz?), którego cień widzimy wyraźnie na chodniku, przed grupą spacerujących osób z zagadkowego zdjęcia.

(P)

Bliski plan

Zdjęcie znalezione na portalu aukcyjnym ebay.de, opisane zostało następująco: 158# Warschau Warszawa Polen 1940 ~ Fliegerhorst Soldaten Stadt Zerstörung. Choć na pierwszy rzut oka niewiele tu widać, to jednak na fotografii mamy ukrytą całą masę szczegółów, które pozwoliły na zidentyfikowanie tego zniszczonego budynku. Osobiście bardzo lubię zdjęcia w bliskim planie, bo pozwalają one na dostrzeżenie takich detali, które w planach ogólnych zawsze przepadają. Przyjrzyjmy się licowaniu narożnika, albo ozdobnym listkom dekorującym gzyms. Prawdziwa poezja! I tylko smutek człowieka przepełnia niewysłowiony, że wszystko to potrzaskane, spalone, przysypane śniegiem...

Wiedziony intuicją, czy też przeczuciem, ustaliłem, że na tym zdjęciu widzimy narożnik kamienicy przy ul. Miodowej 4 i Senatorskiej 2/4: LINK. Drugie i trzecie piętro zdołano już rozebrać. Budynek był stosunkowo często fotografowany przez niemieckich żołnierzy, możemy więc prześledzić różne fazy jego rozbiórki. Na innym zdjęciu: LINK widać jeszcze całą jego bryłę, na kolejnym, stan zbliżony do naszego zdjęcia: LINK, wreszcie na jeszcze innym już tylko kupę gruzu, której nikt nie kwapi się usunąć: LINK.

Ktoś powie, a po co w ogóle zajmować się takimi zdjęciami? Odpowiem, jak na rasowego wspinacza przystało - bo są.

(P)